تاثیر مواد مخدر بر خانواده

تاثیر مواد مخدر بر خانواده چیزی فراتر از یک آسیب فردی است و می‌تواند بنیان عاطفی، روانی و اقتصادی خانواده را به شدت متزلزل کند. هنگامی که یکی از اعضای خانواده گرفتار اعتیاد می‌شود، این وابستگی تنها زندگی او را تحت تاثیر قرار نمی‌دهد، بلکه تمام اعضای خانواده درگیر پیامدهای آن خواهند شد. از افزایش تنش‌های خانوادگی گرفته تا فروپاشی ارتباط‌ها، افت کیفیت زندگی و بحران‌های مالی، همگی بخشی از آسیب‌هایی هستند که اعتیاد بر پیکره خانواده وارد می‌کند. آگاهی از این تاثیرات می‌تواند اولین گام برای پیشگیری و حمایت از خانواده در برابر این چالش جدی باشد.

تاثیر اعتیاد بر خانواده

نقش اعتیاد بر نابودی خانواده چقدر است ؟ آیا انواع مواد مخدر، تاثیری یکسان بر فرد دارند ؟ بهترین روش درمان افسردگی در دوران ترک اعتیاد چیست؟
در ورای خوشی ناشی از مصرف مواد یک شادی بهنجار سالم و پایا رخ نمی دهد، بلکه یک خوشی ناشی از مصرف مواد حالت فروریزی، خماری و احساس پوچی و افسردگی وجود دارد که، ادامه مصرف مواد را اجباری می کند . تدوام مصرف مواد به از بین رفتن اثر آن ، یعنی تحمل ، منتهی می شود که در سیر زمان به افزایش مقدار مواد مصرفی و در نتیجه فرو رفتن هر چه بیش تر در منجلاب اعتیاد ختم می شود .
روابط جنسی به عنوان تداوم بخش نسل بشر، تلطیف کننده روابط انسانی وپدیده ای لذت بخش که مورد انکارهیچ فرد و گروهی نیست . نهایت این که هر جامعه آئین، سنن و قوانینی دارد که طبعا افراد جامعه ناگزیر از رعایت آن هستند . به بحث اعتیاد که برگردیم ، اعتیاد امروزه به همراه بحران زیست محیطی، بحران هسته ای و بحران جمعیتی یکی از چهار بحران تهدید کننده ی بشر در قرن حاضر است که باید به طور جدی و در سطح جهانی با آن مبارزه شود .

بیشتر بخوانید:  درمان اعتیاد با نوروفیدبک

شخصی که دچار اعتیاد شده است، تاثیرات ویران گر این بیماری را تک تک اعضای خانواده تجربه می کنند در نتیجه خانواده مجبور به تغییراتی در زندگی خود هستند، تابتوانند سازگار با فرد معتاد خانواده شوند . فرد معتاد با رفتار های ناهنجار خود تاثیرات منفی را در خانواده ایجاد می کند .
توصیه می شود خانواده هایی که فرزندی دارند یا شخصی در خانواده وجود دارد که دچار بیماری اعتیاد می باشد ، حتما با متخصصین این رشته در تماس باشند، صحبت کردن با متخصصین در این زمینه و یا یک روانشناس خانواده می توانند در درمان و بهبود شرایط زندگی افراد بسیار کمک کننده باشد .
خانواده افراد معتاد دچار احساست و عواطف مختلفی می شوند، زمانی که شخصی در خانواده دچار اعتیاد شود، زندگی اعضای کل خانواده را تحت تاثیر قرار می دهد .
در این شرایط اعضای خانواده چهار نوع احساس را تجربه می کنند : از جمله:

• اعضای خانواده احساس گناه می کنند، زیرا خانواده، خود را مقصر این موضوع می دانند .
• احساس خشم در خانواده مورد بعدی است که تجربه می شود، از رفتار های غیر قابل پیش بینی شخص معتاد، احساس خشم، نفرت نسبت به شخص معتاد در خانواده ایجاد می شود .
• احساس شرمندگی و انکار اعضای خانواده،زیرا وجود همچین شخصی در خانواده را شرم می دانند و از آن احساس شرم دارند و با روش های مختلف به دنبال فراموش کردن این موضوع هستند .
• چهارمین مورد که ممکن است اعضای خانواده دچار آن شوند، احساس اضطراب و تشویش است . زمانی که شخصی معتاد در خانواده ای حضور دارد، به دلیل رفتار های غیر قابل پیش بینی و خشم های کنترل نشده جریان طبیعی خانواده را برهم میزند که موجب می شود اعضای خانواده استرس و اضطراب را تجربه کنند .

تاثیر مواد مخدر بر خانواده و انواع مواد اعتیادآور

تاثیر مواد مخدر بر خانواده از نگاه انواع مواد اعتیادآور را می‌توان یکی از گسترده‌ترین و پیچیده‌ترین آسیب‌های اجتماعی دانست که نه‌تنها یک فرد، بلکه کل ساختار خانواده را درگیر می‌کند. ورود هر نوع ماده مخدر به زندگی یک عضو خانواده، آغاز زنجیره‌ای از بحران‌های عاطفی، اقتصادی، روانی و اجتماعی برای دیگر اعضاست. این آسیب‌ها به شکل‌های مختلفی بروز پیدا می‌کنند: از کاهش امنیت روانی و فروپاشی اعتماد گرفته تا بروز خشونت، بی‌ثباتی مالی، دوری عاطفی و در نهایت فروپاشی روابط. اگرچه نوع ماده مصرفی می‌تواند شدت و شکل این تأثیر را تغییر دهد، اما در نهایت نتیجه یکسان است؛ نابودی آرام و تدریجی خانواده. از این رو، شناخت عمیق‌تر تأثیر این مواد بر بافت خانواده، گامی مهم برای پیشگیری و مداخله مؤثر در برابر اعتیاد به شمار می‌رود. در ادامه به معرفی انواع مواد میپردازیم:

انواع مواد مخدر

• با کمال تاسف باید اذعان کرد که مواد مخدر پس از نفت، توریسم و اسحله، چهارمین تجارت پر سود جهان محسوب می شود . مواد مخدر را می توان در چهار دسته زیر تقسیم بندی کنیم :
• دخانیات
• الکل
• افیون
• سایر مواد ( از جمله محرک ها همچون شیشه و…)

حال با توجه به اهمیت مساله و نقش بسیار مخرب مواد در جلوگیری از شادی و احساس خوشبختی بشر در ادامه به اختصار به توضیح مواد وابستگی آور می پردازیم .

دخانیات

به مواد تهیه شده از گیاه توتون گفته می شود . این گیاه بومی امریکا بوده و به وسیله کاشفین قاره جدید به اروپا و سپس در زمان صفویه به وسیله پرتغالی ها به ایران آورده شد . سیگار شایع ترین ماده اعتیاد آور است که حدود یک میلیارد نفر در جهان آن را مصرف می کنند .
اهمیت سیگار درست در بی اهمیت جلوه کردن این ماده خطرناک است . عامه مردم در اغلب نقاط جهان مصرف سیگار را اعتیاد نمی دانند و برای مصرف آن بار منفی قائل نیستند و از عوارض بی شمار آن در سلامتی بی اطلاع هستند . از جمله نمی دانند که سیگار ضمن از بین بردن ریه ها عامل بیش از هفت نوع سرطان، مرگ زودرس، بیماری قلبی، سکته های مغزی، تولد نوزادان کم وزن، زخم معده و… است .
اما فراتر از این ها، سیگار دریچه ورود از دنیای انسان های سالم به دنیای اعتیاد است . به جرات می توان گفت که هیچ معتادی را نمی توان یافت که اعتیاد را از مصرف سیگار آغاز نکرده باشد .

بیشتر بخوانید: اعتیادهای رفتاری

افیون

تریاک شیره فرآوری شده گرز گیاه خشخاش است . بشر از چند صد سال قبل از میلاد عصار خشخاش را می شناخته است. ابو علی سینا و رازی نخستین پزشکانی بودند که خواص تریاک را تعریف و آن را وارد حوزه درمان کردند . تریاک در بردارند بیش از بیست آلکالوئید است که بعضی از آن ها مصارف طبی دارند که از آن جمله : مرفین ، کدئین و پاباورین هستند .
در اثر مهم تریاک ضد درد و اثر بر خلق و ایجاد نشئه است که مصارف غیر قانونی ماده را شامل می شود .

آمفتامین ها- شیشه

این دارو ها پس از حشیش رایج ترین مواد غیر قانونی در جهان هستند .
سهولت تهیه شیشه در آشپزخانه و اقبال جوانان به آن در سال های اخیر مصرف شیشه را به یک بحران اجتماعی تبدیل کرده است . مسئولین نسبت به آن هشدار داده اند، چرا که عملا درمان داروئی برای ترک شیشه وجود ندارد و درمان غیر دارویی نیز بسیار دشوار است و بر پیچیدگی کار می افزاید .
سرانجام این که عوارض جسمی و روانی مصرف این ماده سبب شده که آن را در ردیف خطرناک ترین مواد اعتیاد آور قرار دهند .

الکل

تاریخ استفاده از الکل به قدمت جامعه بشری است . الکل بر روی مغز اثر تضعیف کننده دارد، اما با توجه به غلظت سرمی ، آثار آن متفاوت است . در سطوح سرمی پایین ، کندی تفکر، ناشیانه شدن اعمال حرکات ارادی ، ناتوانی از کنترل رفتار هیجانی ، گیجی و منگی، بهت ، و در نهایت ، از بین رفتن هوشیاری ومرگ را در پی دارد .
الکل ماده ای وابستگی آور است که، بنا به گزارش دویست هزار ایرانی به این ماده وابسته اند .

تاثیر مواد مخدر بر خانواده در نوجوانان

نوجوانانی که در خانواده‌های درگیر با اعتیاد زندگی می‌کنند، بیش از دیگران در معرض آسیب‌های جدی قرار دارند. در چنین خانه‌هایی، نبود الگوی مثبت رفتاری باعث می‌شود نوجوان مسیر درستی برای رشد و بلوغ پیدا نکند. از سوی دیگر، دسترسی آسان به مواد مخدر در محیط خانه یا اطراف آن، احتمال تجربه و وابستگی را افزایش می‌دهد. فشار روانی مداومی که از تنش‌های خانوادگی ناشی می‌شود، نوجوان را به سمت رفتارهای پرخطر و ناسالم سوق می‌دهد. همچنین احتمال پیوستن او به گروه‌های منحرف و ناسالم بیشتر می‌شود. در نهایت، در چنین فضایی، تاثیر مواد مخدر بر خانواده نه‌تنها محدود به نسل حاضر نمی‌ماند، بلکه با تکرار این الگو در نوجوانان، چرخه‌ای از اعتیاد و آسیب به نسل بعد نیز منتقل می‌شود.

تاثیر مواد مخدر بر خانواده در کودکان خردسال

کودکانی که در خانواده دارای عضو معتاد رشد می‌کنند، اغلب آسیب‌های زیر را تجربه می‌کنند:

• اضطراب و بی‌قراری
• شب‌ادراری و اختلالات خواب
• افت تحصیلی
• پرخاشگری یا انزواطلبی

تاثیر مواد مخدر بر خانواده در دوران کودکی، ریشه‌هایی می‌سازد که در بزرگسالی به بحران تبدیل می‌شود.

چگونه می‌توان تاثیر مواد مخدر بر خانواده را کاهش داد؟

گرچه آثار اعتیاد بر خانواده سنگین و گاه ویرانگر است، اما هنوز راه‌هایی برای مقابله و بهبود وجود دارد. نخستین گام، آگاه‌سازی اعضای خانواده نسبت به واقعیت‌های اعتیاد و پیامدهای آن است. زمانی که خانواده شناخت درستی از این معضل پیدا کند، بهتر می‌تواند واکنش نشان دهد. درمان باید همزمان هم برای فرد معتاد و هم برای دیگر اعضای خانواده انجام گیرد، چرا که اعتیاد فقط یک نفر را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد. شرکت در گروه‌های حمایتگر نیز می‌تواند قدرت تحمل و انگیزه برای بهبودی را افزایش دهد. آموزش مهارت‌هایی مانند مقابله با استرس، کنترل خشم و مدیریت بحران نقش مؤثری در حفظ سلامت روانی خانواده دارد. همچنین بهره‌گیری از مشاوران متخصص به خانواده کمک می‌کند تا مسیر درستی را در پیش بگیرند. باید پذیرفت که کاهش تاثیر مواد مخدر بر خانواده بدون مشارکت جمعی، همدلی، و حمایت اجتماعی امکان‌پذیر نیست.

نتیجه گیری

در آخر می توان گفت اعتیاد زمینه ساز بروز بسیاری از مشکلات روانی و البته مشکلات خانواده است، در صورتی که فرد به مصرف مواد مخدر ادامه دهد هم زندگی خود و هم زندگی خانواده خود را تحت تاثیر قرار می دهند. لازم است تا افراد برای ترک اعتیاد هر چه سریعتر زیر نظر متخصص در این زمینه اقدام کنند، افسردگی بعد از ترک اعتیاد از شایع ترین اختلالات بعد از افسردگی است، زهرا امام بهترین روانشناس خانواده در تهران می تواند به شما در کنترل و درمان افسردگی کمک کند .