همه ما در زندگی لحظاتی را تجربه کرده ایم که هیچ احساس خوبی نسبت به خود نداشته ایم یا عمیقا باور کرده ایم که به قدر کافی خوب نیستیم. در این لحظات ما اعتماد به نفس خود را از دست می دهیم. وقتی اعتماد بنفس پایین، برای مدت زمان طولانی ما را گرفتار کند، قطعا یک معضل و چالش اساسی است که سلامت روان، ذهن، روابط و زندگی روزانه ما را به هم می ریزد. همیشه صحبت های زیادی در رابطه با افزایش اعتماد به نفس انجام شده و روش های مختلفی به عنوان راهکارهای تقویت اعتماد به نفس مطرح شده اند. اما شاید بسیاری از آنها کارایی و اثربخشی لازم را نداشته باشند. در این مقاله ما تکنیک ها روش هایی بسیار ساده برای افزایش اعتماد به نفس را مطرح کرده ایم. بدون شک پیگیری و توجه به آنها می تواند نتیجه چشمگیری بر سطح اعتماد به نفس شما داشته باشد.
اعتماد به نفس چیست؟
در ساده ترین بیان، اعتماد به نفس عقیده و باوری است که ما درباره خودمان داریم.
وقتی انسان دارای اعتماد به نفس معقول و سالم باشد، درباره خود و به طور کلی درباره زندگی، نگاهی مثبت دارد. این دیدگاه کمک میکند در مواجه شدن با پستی و بلندی ها، سختی ها و چالش های زندگی قدرتمند تر عمل کنیم. اما وقتی اعتماد به نفس ما در سطح پایین و ضعیفی باشد، زندگی پیش چشم هایمان رنگی تیره و منفی پیدا خواهد کرد. زیرا باور درونی ما نسبت به خودمان این است که، ما همواره باید رنج بکشیم. ما شانس نداریم. ما به قدر کافی خوب، توانا و لایق خواسته هایمان نیستیم!
به همین ترتیب، توان و قدرت ما برای رویارویی با مسائل و چالش های زندگی نیز کاهش پیدا میکند.
چه عواملی باعث کاهش اعتماد به نفس می شوند؟
اعتماد به نفس پایین، غالبا از زمان کودکی شکل می گیرد. از ابتدای دوران کودکی ما، والدین، معلمین، دوستان، نزدیکان و حتی رسانه های مختلف، پیام های مثبت و منفی زیادی را درباره خودمان به ما می دهند.
بنا به دلایلی، پیام های منفی بیشتر با شما خواهند ماند.
شاید به خاطر داشته باشید یا حتی هرگز به یاد نیاورید، اینکه در کودکی نتوانسته اید انتظارات دیگران یا انتظارات خودتان را برآورده کنید اکنون احساس عدم توانمندی و عدم کارآمدی به شما می دهد. همان احساس هایی که نمی گذارند به خودتان و استعداد هایتان اعتماد کنید. همچنین، استرس و رویدادهای دشوار زندگی، مانند بیماری های شدید و خطرناک یا سوگ، می تواند تاثیر منفی بر اعتماد به نفس داشته باشد.
ناگفته نماند شخصیت افراد نیز می تواند نقش تعیین کننده داشته باشد. بعضی از افراد بیشتر مستعد تفکر منفی هستند، یا بعضی دیگر استانداردهای غیرممکن بالایی را برای خود تعیین می کنند و در نتیجه دستیابی به احساس رضایت برای آنان بسیار سخت خواهد بود.
اعتماد به نفس چه تاثیری بر انسان می گذارد؟
اگر شما عزت نفس یا اعتماد به نفس پایینی داشته باشید، ممکن است خود را به دور از موقعیت های اجتماعی پنهان کنید، دست از تلاش برای چیزهای جدید بردارید و از چیزهایی که برایتان چالش برانگیز است شدیدا فراری باشید. در کوتاه مدت، اجتناب از موقعیت های چالش برانگیز و دشوار ممکن است به شما احساس امنیت بدهد. اما؛ در درازمدت، می تواند نتیجه معکوس داشته باشد. زیرا شک و تردیدهای اساسی و ترس های شما را تقویت می کند. این قانون بی فایده را به شما می آموزد که تنها راه مقابله، اجتناب از چیزها است.
زندگی با اعتماد به نفس پایین می تواند به سلامت روان شما آسیب برساند و منجر به مشکلاتی مانند افسردگی و اضطراب شود. همچنین ممکن است عادات غیر مفیدی مانند سیگار کشیدن و نوشیدن زیاد الکل را به عنوان راهی برای مقابله انتخاب کنید.
چطور اعتماد به نفس خود را افزایش دهیم؟
به عنوان اولین قدم برای افزایش اعتماد به نفس، باید باورهای منفی خود را شناسایی کنید؛ سپس سعی کنید آنها را به چالش بکشید.
مثلا ممکن است به خودتان بگویید که: ” تو برای این شغل جدید بیش از حد احمقی! ” یا اینکه “هیچکس به تو اهمیت نخواهد داد! ”
شروع به یادداشت این افکار منفی کنید و آنها را روی یک کاغذ یا در دفترچه ای بنویسید. از خود بپرسید چه زمانی برای اولین بار شروع به فکر کردن به این افکار کردید؟!
در مرحله بعد، شروع به نوشتن شواهدی کنید که این باورهای منفی را به چالش می کشد، مانند: “من واقعاً در کشیدن یک طرح مهارت دارم” یا هرگونه قابلیت و توانمندی که در خود سراغ دارید. نیازی نیست به دنبال چیزهای خارق العاده بگردید! هر استعداد و توانایی هرچند کوچکی، ارزشمند است.
یا مثلا: مواردی که دیگران به شما اهمیت داده و توجه خود را به شما نشان داده اند را مرور و یادداشت کنید. مثلا: “خواهرم هر هفته تماس می گیرد” یا ” هفته پیش دوستم من را به شام دعوت کرد”
ادامه دهید و چیزهای مثبت دیگری را در مورد خودتان بنویسید. مانند “من متفکر هستم” یا “من یک آشپز عالی هستم” یا “من کسی هستم که دیگران به او اعتماد دارند”
همچنین، چیزهای خوبی که دیگران درباره شما میگویند را نیز بنویسید
سعی کنید حداقل ۵ چیز مثبت را در لیست خود داشته باشید و مرتباً به آن اضافه کنید. سپس لیست خود را در جایی قرار دهید که بتوانید آن را ببینید. به این ترتیب، می توانید مدام به خود یادآوری کنید که چه اندازه خوب و لایق هستید…
ممکن است در حال حاضر به دلیل اتفاقاتی که در دوران رشد شما رخ داده است اعتماد به نفس پایینی داشته باشید، اما ما می توانیم در هر سنی رشد کرده و راه های جدیدی برای دیدن خود ایجاد کنیم
راهکارهای قطعی افزایش اعتماد به نفس
در ادامه چند تکنیک ساده و در عین حال اثربخش دیگری را عنوان کرده ایم که می تواند به شما کمک کند احساس بهتری نسبت به خودتان داشته باشید:
نقاط قوت خود را شناسایی کنید
همه ما، در یک یا چند زمینه خوب هستیم و عملکرد بهتری داریم. آشپزی، آواز خواندن، نقاشی کشیدن، چیدمان دکور، دوستی و یا هر کار دیگری. کارهایی که در انجام انها مهارت بیشتری دارید را شناسایی کنید و سعی کنید بیشتر به آنها بپردازید.
با افرادی که به شما انگیزه و احساس بهتری می دهند، بیشتر وقت بگذرانید
از همنشینی و معاشرت با افرادی که همواره حرف های ناامید کننده به شما می زنند و سعی می کنند شما را در سطح پایینی نگه دارند، خودداری کنید. در عوض، با کسانی که دید مثبت تری دارن و شما را برای انجام کارهای جدید و متنوع تشویق می کنند بیشتر وقت بگذرانید. اگر چنین افرادی در اطراف خود ندارید، کمی تنها ماندن آنقدر ها هم بد نیست!
با خودتان مهربان و بخشنده تر باشید
مهربان بودن با خود به این معناست که در مواقعی که احساس میکنید میخواهید از خودتان انتقاد کنید، با خودتان مهربان باشید.
فکر کنید در موقعیتی مشابه به یک دوست چه می گویید؟! آیا او را سرزنش می کنید یا او را تسلی می دهید؟! ما اغلب برای دیگران توصیه های بسیار بهتری نسبت به خودمان داریم.
یاد بگیرید که قاطع باشید
قاطعیت یعنی احترام گذاشتن به عقاید و نیازهای دیگران و همین انتظار از آنها. یک ترفند برای تقویت این مهارت، این است که به افراد دیگری که قاطعانه عمل می کنند نگاه کنید و از آنها یاد بگیرید. این به آن معنا نیست که وانمود کنید کسی غیر از خود واقعی تان هستید. بلکه آموختن این نکات از افرادی که آن ها را تحسین می کنید،اجازه می دهد خود واقعی شما ظاهر شود.
هر وقت لازم است “نه” بگویید
افراد با اعتماد به نفس پایین اغلب احساس می کنند که باید به دیگران بله بگویند، حتی زمانی که واقعاً نمی خواهند. خطر این کار، آن است که شما بیش از حد سنگین، رنجیده، عصبانی و افسرده خواهید شد. در بیشتر موارد، نه گفتن باعث ناراحتی در روابط نمی شود. ادامه نه گفتن، به روش های مختلف در بیشتر مواقع می تواند مفید باشد.
از یک روانشناس کمک بگیرید
همانطور که گفتیم، آغاز از دست رفتن اعتماد به نفس، در کودکی است. ما نمی توانیم به تنهایی علت و ریشه بسیاری از افکار منفی و محدودی که درباره خودمان داریم را پیدا کنیم. در نتیجه در برطرف کردن و بهبود آن ها ناتوان و ناکام می مانیم. وقتی شما به یک روانشناس خوب برای افزایش اعتماد به نفس خود مراجعه می کنید، با وضوح بیشتری می توانید ببینید که در روان و شخصیت شما چه می گذرد؟! روانشناس می تواند به شما کمک کند که چگونه نقاط قوت و ضعف خود را شناسایی و آن ها را تقویت کنید.
